Menu

25 september 2015

Een Mac opnieuw installeren met OS X El Capitan (clean install)

Logo van OS X El Capitan tips

Wanneer er een nieuwe versie van OS X uitkomt zijn er enkele Mac gebruikers die het liefst OS X compleet opnieuw willen installeren en vervolgens de nieuwe software installeren. Rommel van de vorige installatie wordt hierdoor gewist en je start vanaf een compleet nieuw begin.

Dat heeft altijd zijn voordelen want OS X zal altijd sneller aanvoelen, ook wanneer je problemen ondervindt met je Mac kan een herinstallatie aan te raden zijn. Wil je OS X El Capitan opnieuw installeren (clean install), dan moet je onderstaande procedure nauwlettend volgen.

Lees ook: Alleen OS X opnieuw installeren zonder gegevens te verliezen

Clean Install: Mac OS X El Capitan opnieuw installeren

Deze procedure is bedoeld voor OS X gebruikers die El Capitan al hebben geinstalleerd, heb je nog OS X Yosemite of eerder? Volg dan deze procedure. Voor je OS X opnieuw installeert dien je al je belangrijkste bestanden naar een externe harde schijf of online dient zoals Dropbox, iCloud Drive en Google Drive te kopiëren.

• Herstart daarna je Mac
• Voer onmiddellijk de toetscombinatie cmd⌘ + R uit
• Laat de toetsen los wanneer je het Apple logo ziet

Macintosh HD wissen

Zorg ervoor dat je een werkende Wi-Fi verbinding hebt, klik hiervoor bovenin op het Wi-Fi icoon en maak verbinding met een netwerk. Kies hierna in de menubalk of in het verkregen venster op ‘Schijfhulpprogramma’ en klik op ‘Ga door’. Selecteer vervolgens in de kolom je harde schijf (Macintosh HD harde schijf), klik op de ‘tweede’ schijf die uitspringt naar rechts, vervolgens klik je in de knoppenbalk op ‘Wis’

Kies voor ‘Mac OS Uitgebreid (journaled)’ in het menu ‘Structuur’, kies indien nodig bij indeling voor ‘GUID-partitie-indeling’, vul een naam in (je kunt eventueel dezelfde naam behouden) en klik op ‘Wis’. Je schijf zal nu volledig worden gewist, als dit voltooid kun je het venster van Schijfhulpprogramma sluiten.

cmd⌘ R opnieuw installeren OS X

Heb je een Mac met Fusion Drive? Dan kun je bovenstaande ook gewoon uitvoeren. Een Mac Fusion Drive heeft een unieke Schijfhulpprogramma (meer info) die zelf de instellingen van Fusion Drive regelt. Het beste kun je dus eerst macOS installeren, daarna bovenstaande uitvoeren en opnieuw installeren.

Nu gaan we OS X opnieuw installeren, selecteer in het OS X-hulpprogramma’s-venster ‘Installeer OS X opnieuw’ en klik op ‘Ga door’ en volg daarna de instructies op het scherm. Kies in het venster waarin je een schijf moet selecteren de huidige OS X-schijf (die je zojuist hebt gewist) in de meeste gevallen is dit de enige beschikbare schijf. OS X zal nu de meest recente versie van OS X downloaden.

Houdt er natuurlijk wel rekening mee wanneer je harde schijf volledig wordt gewist en opnieuw voorzien van OS X dat alle (persoonlijke) gegevens, applicaties en bestanden verwijderd worden. We benadrukken nogmaals dat het beste is alle belangrijke bestanden te kopiëren naar een externe harde schijf of je maakt een exacte kopie van je huidige harde schijf met een applicatie zoals SuperDuper (hoe lees je in dit artikel op appletips). Het heeft overigens geen zin om een exacte kopie of Time Machine back-up terug te plaatsen op je Mac na een herinstallatie. Je installeert namelijk dan weer alle ‘rommel’ opnieuw mee.

Lees ook: Het kan eenvoudiger door een installatie USB stick maken van OS X El Capitan, hoe lees je hier.







Reacties


  • Pascal 25 september 2015 om 12:53

    Ik zou graag al onze macs een clean install geven en alle software terug installeren. Alleen bots ik tegen het probleem office. als ik deze opnieuw installeer en de code wordt gevraagd krijg ik de melding dat deze code al door alle gebruikers in gebruik is. Kan iemand me zeggen hoe ik dit kan oplossen

    dank U
    Pascak

  • klaron 25 september 2015 om 13:38

    #Pascal, Gebruik de MAC-programma’s Numbers, Pages en Keynote.
    Je kunt hier Excel, Word en Powerpoint bestanden ook inladen en bewerken en eventueel ook saven als een windows bestand.
    ’t Is even wennen, maar je kunt er evenveel- zo niet nog meer mee dan de officebestanden.

  • Pascal 25 september 2015 om 14:04

    ik heb daar geen probleem meer, maar hier op mijn werk zal dit argument niet echt werken. Alles wat we moeten uitwisselen met andere klanten moet in een office pakket, dus nog eens omzetten of dergelijke is hier zeker geen optie. Moet toch een mogelijkheid zijn om na een cleaninstall gewoon je betaald office pakket opnieuw te installeren

  • Niek Baars 25 september 2015 om 15:37

    Deze procedure is bedoeld voor OS X gebruikers die El Capitan al hebben geinstalleerd, heb je nog OS X Yosemite of eerder? Volg dan deze procedure

    Deze zin begrijp ik niet.
    El Capitan al geinstalleerd? Een beta versie?
    Ik zit op Yosemite en dan moet ik blijkbaar de link volgen en dan zie een 2014 procedure. Moet ik die gebruiken om El Capitan te installeren?

  • makasa 25 september 2015 om 16:31

    Wanneer ik een dergelijke melding krijg van Office dan bel ik even met Microsoft (persoon aan de lijn vragen) leg het uit en vervolgens krijg ik een nieuwe code.

  • Berend 25 september 2015 om 16:37

    Het goedbedoelde advies”alle belangrijke bestanden veilig stellen” voor de clean install… Best lastig vast te stellen. Bijvoorbeeld, alle conversaties van Berichten (iMessage), die wil ik graag bewaren maar hoe stel ik die veilig? Kan alle programmatuur (niet via de Appstore aangeschaft) zo overgezet worden? Kortom, meer uitgebreide adviezen en hints zijn meer dan welkom. Wellicht een internetsite waar één en ander staat beschreven? Many thankts!!

  • Henk 25 september 2015 om 17:26

    In de tekst staat dat je de opstartschijf macintosh moet selecteren, maar op de afbeelding is Apple SD card reader geselecteerd. Welke is het nu?

  • peter 25 september 2015 om 17:44

    @klaron: zolang de Apple programma’s geen VBA-alternatief hebben, zijn deze dus niet gelijkwaardig. Voor simpele toepassingen van Office geldt het misschien wel, voor complexe toepassingen (met name Excel) geldt dit absoluut niet.

  • Frank 25 september 2015 om 19:25

    Misschien een domme vraag, maar waarom is een clean install nodig om oude zooi van de vorige installatie te verwijderen? Waarom is daar geen andere mogelijkheid voor? Sterker nog, waarom ruimt Apple zijn eigen zooi niet op na de installatie??

  • Wesley Fabry 25 september 2015 om 22:18

    @frank het is vooral de rommel van andere apps ;-)

  • Jeanka 26 september 2015 om 0:47

    Ik gebruik CleanMyMac. Die ruimt restanten van 3rd party apps netjes op. Ik gebruik het voor het verwijderen van applicaties en dergelijke. Bevalt me prima.

  • Wesley Fabry 26 september 2015 om 8:47

    @niek dit is al een tipje ter voorbereiding op El Capitan en vooral bedoel voor na de installatie. Beta gebruikers kunnen dit ook op deze manier toepassen, maar dan wordt OS X Yosemite opnieuw geïnstalleerd. Jij kan de procedure voor Yosemite volgen, waarom staat geschreven in het artikel.

  • Robert 28 september 2015 om 13:26

    Volledig gewist dus ook de recovery?

  • Liza 30 september 2015 om 20:59

    Begrijp ik het goed dat ik voor deze methode geen installatie CD / USB stick hoef te maken?

  • Wesley Fabry 30 september 2015 om 21:02

    @liza dat klopt, mocht je dat toch willen dan kan het zo: http://www.appletips.nl/os-x-el-capitan-een-installatie-usb-stick-maken/

  • Nick 30 september 2015 om 22:04

    Fijn. Moet dus geen MBR zijn maar GUID. Hele Mac naar de knoppen.

  • Wesley Fabry 30 september 2015 om 22:24

    @nick dan moet je weer opstarten cmd⌘ +R en opnieuw formatteren, naar GUID. MBR kan inderdaad niet..

  • JK 1 oktober 2015 om 10:08

    Deze procedure is handiger:
    http://www.appletips.nl/os-x-el-capitan-een-installatie-usb-stick-maken/

    Link aangepast naar Nederlandstalige versie voor Bootable USB-stick

  • Jaap 2 oktober 2015 om 7:53

    Mac is vastgelopen tijdens installatie van osx el capitan Hoe verder?
    Schijfherstel uitgevoerd. Opnieuw opgestart Melding dat er extra onderdelen geladen worden maar blijft tijdens installatie weer hangen? Hoe verder?

  • Patrick 2 oktober 2015 om 23:01

    ik weet nog amper iets van mijn Mac, maar voordat ik de beschreven wis-procedure kon uitvoeren, moest ik eerst mijn ‘Macintosh HD’ schijf wissen (met disk utility. Daar verscheen een vergelijkbaar pop-upje als boven getoond, maar zonder de mogelijkheid om de indeling te kiezen (GUID of naar ik uit bovenstaande begrijp MBR). Misschien kan iemand dit in het artikel toelichten.

  • Sjoerd 2 oktober 2015 om 23:16

    Alles liep perfect totdat ik per ongeluk de verkeerde schijf selecteerde! Zoals hieronder uitgelegd dus niet die met de driehoek maar dus die eronder gedaan. De partitie met naam Macintosh HD.

    “Selecteer vervolgens in de kolom je opstartschijf (Macintosh HD), klik op de eerste schijf met de driehoek voor en niet degene die eronder staat. Vervolgens klik in de knoppenbalk op ‘Wis’”

    Heb van alles geprobeerd maar omdat ie weg is kan ik geen nieuwe installatie doen of reservekopie terug zetten. De schijf is niet te selecteren. Partitie aanmaken lukt ook niet in de disk utility. Ik zie mijn Fusion Drive (schijf die een driehoekje had) nu en staat bij dat ie 2 onderliggende partities heeft. Iemand een idee wat te doen? Imac is 5k 2014.

  • Eric 2 oktober 2015 om 23:42

    Je moet altijd je schijf opnieuw installeren kunnen, maak anders een foto van de situatie en plaats deze op http://genius.appletips.nl kunnen we je verder helpen…

  • Sjoerd 3 oktober 2015 om 11:29

    Het is gelukt, pfff. Via http://www.macworld.com/article/2014011/storage-drives/how-to-make-your-own-fusion-drive.html is het gelukt om een logical volume weer aan te maken.

  • Frans 4 oktober 2015 om 22:02

    Ik heb al diverse schone installaties gedaan met andere OS X-versies op een normale harde schijf. Maar graag zou ik het volgende willen weten: geldt bovenstaande beschrijving ‘Een Mac opnieuw installeren met OS X El Capitan (clean instap)’ ook voor een iMac met fusion drive waar El Capitan al is geïnstalleerd?

  • Hemmo 5 oktober 2015 om 20:08

    waarom kun je een keuze maken bij Indeling: tussen GUID-partitie-indeling of MBR (hoofdopstartrecord) of Apple-partitie-indeling???
    want wanneer ik een usb of extern harde schijf wil wissen kan ik ook een indeling kiezen. geen idee welke nodig is en wat voor invloed het heeft.
    iemand die hierop een antwoord weet?

  • Hemriette 8 oktober 2015 om 16:34

    Dezelfde vraag als Berend heb ik ook! Wil graag een clean install doen om alle zooi eens op te ruimen en de Mac sneller te maken. Mijn bestanden (foto’s en documenten staan op de time machine, daar wordt iedere dag een Back-up van gemaakt). Maar wat doe ik met programma’s die erop staan die niet op de Back-up staan?

  • Wessel 11 oktober 2015 om 23:48

    Beste allemaal,

    Ik weet niet op dit het juiste topic is voor mijn vraag, maar ik ben dringend op zoek naar een antwoord.

    Ik heb van het weekend mijn Mac geupdate naar OS X El Capitan, hierbij is echter niet alles goed gegaan. Zo kan ik geen gebruik meer maken van mijn microsoft office programma’s.
    Wel kan ik de bestanden nog openen maar niet meer bewerken.
    Ik krijg telkens de melding dat ik microsoft office opnieuw moet installeren maar ik heb geen idee hoe?

    Graag hoor ik van jullie,

    Groet Wessel

  • Arno Wynants 21 oktober 2015 om 11:05

    Hallo allemaal

    Ik heb gisteren de El Capitan gedownload maar ik ondervind een paar problemen :
    – Wanneer ik in de App store apps wil downloaden vraagt hij naar mijn wachtwoord. Ik geef dit wachtwoord in en het cirkeltje blijft draaien. Ik heb mijn pc een hele nacht laten aanstaan en vanmorgen draaide het cirkeltje nog steeds!!
    – De apps Pages, Keynote en Numbers zijn weg. Ik heb wel een clean install gedaan vanuit Yosemite, heeft dat daar iets mee te maken? Anders moet ik 60 euro betalen voor de apps opnieuw te downloaden, als mijn app store wil werken natuurlijk :-)

    Groeten
    Arno

  • Philip 23 oktober 2015 om 21:26

    Ik probeer de stappen te volgen zoals omschreven maar zodra ik op wis druk en hij wil beginnen krijg ik de foutmelding “Erase process has failed. Press Done to continue”.

    bij details staat dan
    Unmounting disk
    Couldn’t open device
    Operation failed

  • Jos ten Berge 24 oktober 2015 om 10:23

    Als je OS X opnieuw installeert verdwijn dan ook de gegevens uit de sleutelhanger?

  • Christiaan 31 oktober 2015 om 20:18

    Hallo, ik heb het wissen perongeluk op de manier gedaan zoals het met yosemite moest. Ik heb dus ipv de bovenste schijf met het driehoekje ervoor, die daaronder gewist… Als ik daarna probeer alsnog die bovenste te wissen mislukt dat.. Wat nu?

  • Piet-Jan op de Hoek 10 november 2015 om 16:53

    Mijn harddisk heeft het begeven. Installatie van nieuw systeem zal geen probleem zijn. Ik heb nog SnowLeopard disks. Mijn vraag is of er ook automatisch een recoverydeel wordt geinstalleerd zodat je met cmd R kunt opstarten?

  • Igor 8 december 2015 om 19:46

    Ik heb hetzelfde probleem als Philip, maar dan gewoon in het Nederlands.
    Is de harde schijf kapot? Of kan ik iets anders doen?

  • marc 8 december 2015 om 22:54

    clean install geeft wat te doen. als ik wil wissen: hij zegt dat hij de schijf niet kan
    de activeren. Hellup.

  • Dominique 11 december 2015 om 15:34

    Hallo, ik heb El Capitan gewonload uit de papstore, op een usb stick gezet en de cleaninstall uitgevoerd en het lijkt succesvol. Echter nu moet ik een inlognaam en wachtwoord invullen om op te starten…….geen idee welke ik hier in moet vullen.

  • Moes 24 december 2015 om 16:35

    Hallo allemaal,

    wie kan mij helpen met het volgende. Ook ik wil een clean install doen. El Capitan staat erop en heb ook een installatie usb stick gemaakt. Tot dan gaat het goed. Ik heb met alt bij het opstartren de usb stick gekozen zodat die niet opstart vanuit de eigen drive maar als ik na het selecteren van de usb stick in hulpprogramma kom en wifi heb geactiveerd en dan de bovenste drive selecteer zoals hier aangegeven staat met het pijltje naar beneden en dan naar wis ga krijg ik een foutmelding.

    Ik heb naamloos als naam laten staan en de twee velden staan al juist ingevuld namelijk structuur: OSx Uitgebreid (journaled) en bij indeling (guid-partitie indeling). Dus hoef niets aan te passen.

    Wanneer ik dan op wis klik krijg ik de volgende foutmelding:

    Schijf deactiveren
    Apparaat kan niet worden geopend
    bewerking mislukt.

    Wat doe ik nu verkeerd waardoor het niet gaat. Word er gek van!

  • Robin k 2 januari 2016 om 13:15

    Zelfde probleem als Philip en igor, apparaat kan niet worden geopend. Iemand tip?

  • Pims 21 januari 2016 om 17:29

    Moes,
    Je moet de schijf onder het 1e driehoekje hebben. (Eerst kijken of bij naamloos inderdaad staat wat je schrijft). Dus Macintosh HD. Dan kun je eerst de kiezen voor wissen en daarna opnieuw installeren vanaf usb. Is bij mij gisteren gewoon gelukt. Dan moet je alles opnieuw aanmaken.
    Je kunt ook meteen kiezen voor installeren. Dan blijven je programma’s zoals office gewoon staan en ook je account blijft gehandhaafd.

  • joshua 3 februari 2016 om 12:40

    hallo allemaal, ik moet een clean install doen en doe dit via internet dus zonder usb stick, mijn hardeschijf was kapot gegaan en heb er al wel een nieuwe ingezet maar, ik zien mijn nieuwe HDD wel staan maar ik kan hem niet wissen, ook als ik dan de software opnieuw ga instaleren wordt er gevraagd op welke schijf ik dit wil doen bij mij staat er dan niks, ook kan ik niet op partirioneer klikken.

    ik hoop dat iemand mij kan helpen?

    alvast bedank!

  • Dennis Katinas 5 februari 2016 om 16:46

    Zelfde probleem als Philip, Igor en Moes.

    Iemand? Heel frustrerend…

  • Joris 5 februari 2016 om 23:09

    Ik heb zojuist OS X El capitan geinstalleerd. Na 5 jaar geen updates gedraaid te hebben wilde El Capitan niet automatisch downloaden en installeren. Alle documenten back-up (blijkbaar niet nodig- wel voor de zekerheid doen) – installeer OS X ( – command +R – eerst originele 10.7 weer geinstalleerd en dan vanuit app store El capitan gedownload en geinstalleerd….zonder problemen en ik heb al mijn software en bestanden nog……?

  • Joris 5 februari 2016 om 23:18

    …teruglezend heb ik blijkbaar de stap overgeslagen om mijn hele schijf te wissen….

  • Kaatje 17 februari 2016 om 10:21

    Problemen met het wissen van je schijf? “Schijf deactiveren, Apparaat kan niet worden geopend, bewerking mislukt.” Kies dan voor de Macintosh HD en niet de volledige schijf, dan lukt het wel.

  • Thomas 24 maart 2016 om 18:21

    Hoi,
    Ik heb mijn interne harde schijf gewist door de schijf naast het driehoekje te selecteren en te wissen. Er is alleen iets mis gegaan, want de schijf is wel gewist maar er is geen nieuwe voor in de plaats gekomen!

    Nu heb ik dus alleen die titel die erboven staat, die ik niet kan wissen.. Ik kan nu helemaal geen gebruik meer maken van mijn interne harde schijf.

    Is er iemand die hier raad mee weet? Je zou me ontzettend uit de brand helpen!

  • Julie 12 april 2016 om 20:58

    Hoi Wesley,

    Ik heb momenteel de Versie 10.6.8 op mijn macbook staan…. Software uit 2010. De installatie USB voor El Capitan heb ik inmiddels op een andere macbook gemaakt omdat mijn softwere daar te oud voor was.

    Maar nu mijn vraag, kan ik met bovenstaande instructies de clean and install uitvoeren, of is mijn software daar sowieso te oud voor?

    Alvast bedankt!

    Julie

  • Math 28 april 2016 om 17:21

    Na eerste een schone herinstallatie OS 10.11.4 na vervanging HD door SSD en daarna cmd+R recovery Time machine bestanden, ontbreken de documenten in Pages, Keynote, Numbers en iWeb, ook andere programma’s missen de inhoud van eerdere bestanden en mappen alleen Photo biedt een “herstel” optie die werkt. Ik zit nu met een groot probleem.

  • Herman 3 mei 2016 om 15:01

    Heb clean install willen doen,schijf gewist en moet mij nu registreren bij Apple maar met mijn azerty toetsenbord vind ik het @ teken niet omdat het in qwerty word ingevuld , kan de mac ook niet uitzetten want dan is hij verloren

  • Herman 3 mei 2016 om 15:03

    Kan iemand mij helpen

    Dank u

  • Wesley Fabry 3 mei 2016 om 15:10

    @ kun je typen met shift⇧ + 2.

  • Herman 3 mei 2016 om 15:35

    Hartelijk dank Wesley het is daarmee gelukt hartelijk dan

  • Wesley Fabry 3 mei 2016 om 15:40

    Super!

  • Wijnand 22 mei 2016 om 16:54

    Hallo allemaal,

    Na de eerste stappen succesvol te hebben uitgevoerd, wilde ik de laatste stap uitvoeren (her-installeren van OS X El Capitan). Helaas kreeg ik boven in het scherm: “er heeft zich een fout voorgedaan bij het voorbereiden van de installatie. Voer dit programma opnieuw uit.” Meerdere malen opnieuw geprobeerd, maar helaas blijf ik maar deze melding krijgen. Heeft iemand van jullie een idee wat er aan de hand is en hoe ik het eventueel kan oplossen?
    Alvast bedabkt voor jullie reactie.

    Mvg,

    Wijnand

  • Mike 2 juli 2016 om 22:21

    Wesley,

    Heb inmiddels alle vormen geprobeerd, maar bij het schrijven naar de USB (3 verschillende geprobeerd) blijft deze “hangen” op het kopiëren van de bestanden. Ben nu bezig met een “shortcut”; reden dat ik een bootable USB wilde is omdat ik een SSD in wil bouwen in mijn MBP. Heb nu van de SSD een externe HDD gemaakt en ben daar El Capitan gewoon op aan het installeren. Vervolgens haal ik de SSD uit de socket en vervang de HDD met deze SSD, volgens mij haal ik dan “the middle man” weg met hetzelfde resultaat, toch?

  • Wesley Fabry 3 juli 2016 om 9:00

    @Mike je zou zeggen van wel, echter reikt mijn ervaring niet zo ver op gebied van HD verwisselen. Het beste kun je deze vraag even stellen op http://genius.appletips.nl
    Onze experts weten vast meer…

  • wouter 3 juli 2016 om 11:12

    Ik verbaas me over het aantal mensen die in een keer hun machine gaan installeren na deze tip te hebben gelezen.
    Misschien toch handig als je eerst het advies geeft om een “time machine” backup te maken voordat je een machine vanaf scratch gaat installeren :-)

  • Wesley Fabry 3 juli 2016 om 11:18

    @wouter bij een clean install wil je net dat alles nieuw is en er ‘niets meer opstaat’. Als je een volledige time machine back-up terugzet heb je weinig aan een cleaninstall. Daarom zeggen we ook: “Voor je OS X opnieuw installeert dien je al je belangrijkste bestanden naar een externe harde schijf of online dient zoals Dropbox, iCloud Drive en Google Drive te kopiëren”.

  • m bosma 11 september 2016 om 19:42

    Ik wil: mijn macbookpro verkopen
    Ik heb: alles gedaan wat wordt geadviseerd (icloud, imessage, itunes, support) en moet: via schijfhulp hd gewist maar Recory deel blijft bestaan
    maar nu: wat ik ook doe bij het opstarten (cmd R, option cmd R) de mbp blijft om een apple id vragen om Mavericks te installeren. En dat is dus niet mijn bedoeling. Ik wil OSX herinstalleren zonder mijn apple id; dat moet die van de koper worden.
    MBP 2012 mid

    Wat doe ik fout?

  • Wesley Fabry 12 september 2016 om 10:20

    @M heb je deze stappen gevolgd? https://www.appletips.nl/een-mac-gereed-maken-voor-verkoop/ Daarnaast kun je ook OS X opnieuw installeren via een USB-stick: https://www.appletips.nl/os-x-el-capitan-een-installatie-usb-stick-maken/

  • Noor 29 oktober 2016 om 18:17

    Ik heb de verkeerde schijf gewist, nu doet mijn MacBook niks meer behalve een zwart scherm geven met daarin een klein knipperend mapje met een vraagteken. Ik heb mijn mac bij de mediamarkt gekocht en hij is pas 3 maanden oud. Wat moet ik doen.

  • Wesley Fabry 29 oktober 2016 om 18:40

    @noor dan kun je het beste de internet recovery doen. Mac opstarten en cmd⌘ + option⌥ (alt) + R indrukken tot apple logo verschijnt en de stappen volgen. Meer info: https://www.appletips.nl/os-x-lion-gebruik-maken-van-de-internet-recovery/

Een reactie toevoegen: